Supermarkten kunnen eisen stellen aan leveranciers van voedselproducten (huismerk en niet-huismerk) op het gebied van ontbossingsbeleid en het monitoren van dat beleid. Het stellen van strengere eisen is een belangrijke maatregel om het risico op ontbossing bij productie van palmolie te verkleinen. In het algemeen hebben supermarkten meer inzicht en invloed op de productie van huismerkproducten dan op de productie van niet-huismerkproducten. Vooralsnog zijn supermarkten aangewezen om ook voor niet-huismerkproducten maatregelen te treffen en eisen te stellen. Behalve eisen stellen aan leveranciers, monitoren supermarkten welk aandeel van de palmolie in hun huismerkproducten is gecertificeerd, wat een indicatie geeft over het risico op ontbossing. Er zijn verschillende soort certificering beschikbaar, welke terug te vinden zijn in bovenstaande figuur.
Wat zijn de RSPO en de EUDR en hoe houden supermarkten zich hieraan?
Het belangrijkste internationale non-profit samenwerkingsverband voor de verduurzaming van palmolie is de Roundtable on Sustainable Palm Oil (RSPO). RSPO richt zich op het samenbrengen van belanghebbenden uit de hele toeleveringsketen van palmolie om wereldwijde normen voor duurzame palmolie te ontwikkelen en implementeren.
Er is ook nieuwe Europese ontbossingsverordening aanstaande: de European Deforestation Regulation (EUDR). Deze verordening heeft als doel klimaatverandering door ontbossing en bosdegradatie tegen te gaan en stelt dat producten die bijdragen aan ontbossing niet op de EU-markt mogen worden gebracht of uit de EU worden geëxporteerd. De EUDR richt zich op de handel in hout, rundvlees, cacao, koffie, palmolie, rubber, soja en afgeleide producten. Bedrijven moeten voldoen aan hun due-diligence plicht en de ingekochte palmolie kunnen traceren tot perceelniveau. De ontbossingsverordening treedt in werking vanaf 30 december 2026.
De meeste deelnemende supermarkten zijn lid van de RSPO en hebben minimaal 90% van hun inkoopvolume van palmolie voor huismerkproducten gecertificeerd. Het grootste gedeelte van het gecertificeerde inkoopvolume van palmolie is ingekocht via een segregated/identity preserved chain of custody. Dit betekent dat de palmolie die op deze wijze is ingekocht gescheiden wordt gehouden in de toeleveringsketen zodat de afkomst van de palmolie te traceren is. Hiermee kan het risico op ontbossing worden verkleind. Albert Heijn, Ekoplaza, Jumbo, Lidl en Odin hebben minimaal 95% van hun inkoopvolume van palmolie voor huismerkproducten gecertificeerd via een segregated/identity preserved chain of custody. Supermarkten Boon, DekaMarkt, Dirk, Hoogvliet, Nettorama, PLUS, SPAR en Vomar zijn lid van de inkooporganisatie Superunie. Voor de meeste Superunie-leden geldt dat dit in 2025 circa 70% was. Bij Dirk, Hoogvliet en PLUS was dit in 2023 nog 60%. Opvallend is dat DekaMarkt ook een Superunie-lid is, maar een aanzienlijk lager percentage heeft gecertificeerd volgens de segregated/identity preserved chain of custody. Als verklaring wordt gegeven dat Dekamarkt niet alleen de Superunie eigenmerkartikelen heeft meegenomen in de berekeningen, maar ook de artikelen van eigen merken DekaMarkt en DekaVers en dat zij bovendien alle producten die palmolie bevatten meenemen in de berekening en niet alleen de producten waar palmolie minimaal 5% van de bestanddelen van het product uitmaakt.
Ekoplaza en Odin stellen eisen aan al hun leveranciers. Bovendien zijn alle Ekoplaza-huismerkproducten palmolievrij (dit geldt niet voor alle Udea huismerken die worden verkocht door Ekoplaza). Voor alle Superunie-leden geldt dat de afspraken voor de producten die worden ingekocht via Superunie gezamenlijk worden gemaakt via de inkooporganisatie. Superunie stelt eisen ten aanzien van ontbossingsvrij beleid en traceerbare palmolie aan al haar leveranciers. De Superunieleden stellen deze eisen niet aan andere leveranciers die niet via Superunie leveren. Albert Heijn, ALDI, Jumbo en Lidl doen dat ook voor hun huismerkleveranciers, maar niet voor hun niet-huismerkleveranciers.
Picnic kan nog geen data aanleveren voor de verschillende chain of custodies van de ingekochte palmolie. ALDI heeft alleen voor 2023 en 2024 data aangeleverd. Vanwege de verdere ontwikkeling van de jaarlijkse gegevensverzameling naar een doorlopende leveranciersgegevensenquête heeft ALDI geen gegevens beschikbaar voor 2025.
